Linkshandig

IMG_4414

De schrijfdocent vertelde van de eenennegentig jarige die hij op les had. Hij leerde de hoogbejaarde linkshandige, die haar leven lang verkrampt de pen hanteerde, hoe ze ontspannen kon schrijven.
Hij zal nooit vergeten hoe ze na de les in triomf beide armen hief. “Eindelijk heb ik leren schrijven.”

In een negentiende eeuws klaslokaal in het Zuiderzeemuseum werd de les gegeven. Zwarte kachel in de hoek. Banken met inktpotten die me bekend voorkwamen. Als wij ons verveelden of het tijd was om te klieren bewogen we het schuifje snel heen en weer. Er lag een inktlap. Ik heb er ook één gehad. Leerde tenslotte nog schrijven met de kroontjespen. Ik weet me nog vaag te herinneren hoe de geprivilegieerde leerling rond mocht gaan om die inktpotjes in de bank te vullen.

IMG_4484

Met cameraman Maxim van Veelen terug in de schoolbank

Een inktlap, ik heb er nog één. Gemaakt tijdens de handwerkles. Onhandige handwerker als ik was weigerde ik het ding te gebruiken. Net zoals ik het vertikte een gat te knippen in de zojuist met veel moeite gebreide maaslap. Die zinloze exercitie, daar deed ik niet aan mee. Een briefje van mijn moeder stelde me in het gelijk. Hij bleef heel. Laat anderen maar mazen.

Op het item reageerden veel linkshandigen. Verhalen over blauw gevlekte handen en rokken en broeken. Problemen met de gitaar. De tik met de liniaal. De dwang om met rechts te schrijven. Bij de deelnemers aan de schrijfles voor linkshandigen zat iemand die een oude klassenfoto meenam. “Dat ben ik, daar zit ik, vlak voor de onderwijzer.” Diezelfde meester had hem gedwongen om met rechts te schrijven. Wisselde hij van hand, dan dook hij bij voorbaat weg, als de leerkracht naderde. Om de klap met de stok te ontwijken.

Er komen verhalen boven bij andere linkshandigen. De zenuwen hadden ze bij voorbaat, bij de gedachte aan de terugkeer naar de schoolbank. Zo akelig was het. Zo zonder begrip werden ze behandeld. “Ik ging er van bedplassen,” vertelt iemand vrijmoedig. De docent heeft in zijn praktijk mensen die stotteren omdat ze werden gedwongen de andere hand te gebruiken.

In mijn directe omgeving heb ik één linkshandige. De allerliefste van de hele wereld. Ze heeft het van haar grootmoeder. Maar, als ik me niet vergis, die was zowel links als rechtshandig. Ik zie d’r nog voor me. Hoe ze het overheerlijke deeg kneedde voor de boterkoek.  Met de linkerhand, zodat rechts schoonbleef voor het geval de telefoon ging. Of andersom, zodat ze met links het bakblik kon invetten.

Ze was eigenwijs en origineel. Gedragsbioloog Ton Groothuis van de Rijksuniversiteit Groningen vindt vooral die links- en rechtshandigen heel interessant. Misschien dat zij het zijn die net ietsje creatiever zijn.

Joke

Voor mijn moeder ging dat op. Zo introduceerde zij de traditie dat na het vullen van de bakvorm een flinke rand deeg achterbleef. Mochten wij, bij voorkeur met een theelepel, dan duurde het langer, het wegschrapen. Lekkerder was er niet. Dat gesuikerde deeg. Heerlijk en extra bijzonder. Want gekneed met links of rechts.

Schoolfoto Joke

Joke ter Beek, mijn moeder, is het meisje dat in de tweede rij links zit, de derde van achteren. Ze draagt d’r haar nog lang. De foto is uit de tijd van het portret dat op de voorzijde van mijn boek Het Boschhuis staat.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren